Đình Ngọc Xuyên

Đình Ngọc Xuyên có địa chỉ tại: Số 1 ngõ 200 Âu Cơ, phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội.

Nằm trên vùng đất thuộc “Tứ châu” của huyện Vĩnh Thuận, ngay từ xa xưa, đình Ngọc Xuyên đã trở thành một di tích tín ngưỡng có vị trí đặc biệt quan trọng đối với người dân nơi đây. Mảnh đất này đã rất nhiều lần thay đổi địa danh hành chính, nguyên là trang Xuyên Bảo, đến thời Trần tách ra làm 4 thôn: Nội Châu, Ngoại Châu, Ngọc Châu và Vạn Châu. Thời Lê gọi là Tam Bảo trang Nội Châu, thời Nguyễn sau nhiều lần thay đổi tên gọi từ năm 1910 đổi thành Nội Châu xã. Trước năm 1945 thuộc tổng Phúc Lâm, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Từ 1961 thuộc xã Tứ Liên, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội. Từ năm 1996 thuộc phường Tứ Liên, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội, hiện nay là phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội. Qua nhiều thăng trầm của lịch sử, diện mạo của di tích đã có nhiều thay đổi. Theo truyền thuyết thì đình Ngọc Xuyên có từ rất lâu đời, đến tháng Giêng năm 1947, giặc Pháp đã đốt đình làng Ngọc Xuyên chỉ còn nhà Tả Mạc (gọi là nhà Hội đồng sở) ở phía sau đình và cũng từ đó nhà Hội đồng sở mang chức năng của ngôi đình làng nay được dùng làm nhà truyền thống cũng là nơi để bà con dân làng, các đồng chí thương, bệnh binh thường xuyên lui tới thắp hương tri ân,  tưởng liệm tới hội đồng chân linh các mẹ Việt Nam anh hùng cũng như anh linh các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh của phường Tứ Liên.

Năm 2002, được sự nhất trí của chính quyền địa phương, nhân dân làng Ngọc Xuyên đã cho khôi phục lại ngôi đình thờ Thành hoàng như hiện nay. Theo các cụ cao niên thì từ xưa đình Ngọc Xuyên, đình Tứ Liên và đình Nội Châu cùng thờ chung Đức Thành hoàng là ba anh em ruột: Bảo Trung (đức thánh Cả, húy là Nguyễn Huy Bảo), Minh Khiết (đức thánh Em, húy là Nguyễn Huy Mỹ) và đức Thánh Bà Ý Hạnh phu nhân (húy là Nguyễn Thị Phương) cùng sinh vào giờ Tý ngày 28 tháng 6 năm Mậu Dần.

Quy mô và kiểu dáng kiến trúc hiện nay của ngôi đình mang đậm phong cách kiến trúc truyền thống, bao gồm đại bái 5 gian, hậu cung 1 gian. Phía bên phải đình là nhà bia hai tầng 8 mái, trước sân có ao đình tạo thành một tổng thể kiến trúc hài hòa với cảnh quan thiên nhiên.