Đình Đụn (Đình Lai Xá)
Giới thiệu
1. Vị trí
Đình Lai Xá tọa lạc tại thôn Lai Xá, xã Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Đây là một trong những di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu của địa phương, gắn liền với vùng đất Lai Xá nổi tiếng giàu truyền thống văn hiến, hiếu học và đặc biệt là quê hương của nghề nhiếp ảnh Việt Nam. Nằm giữa trung tâm làng cổ, đình không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân mà còn là điểm đến hấp dẫn đối với du khách muốn tìm hiểu lịch sử, văn hóa truyền thống của vùng đất Hoài Đức.
2. Kiến trúc, cảnh quan
Đình Lai Xá mang đậm nét kiến trúc truyền thống của đình làng Bắc Bộ với không gian trang nghiêm, cổ kính. Trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, đình vẫn lưu giữ được những giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc cùng nhiều hiện vật, đồ thờ tự có giá trị lịch sử. Khuôn viên đình rộng rãi, hài hòa với cảnh quan làng quê, là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân cư địa phương.
3. Nhân vật lịch sử
Đình Lai Xá là nơi thờ Đức Thánh An Sinh Vương Trần Liễu – danh tướng thời Trần, thân phụ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Theo thần phả và truyền thuyết địa phương, vào năm 1274, khi về thăm vùng đất Lai Xá, An Sinh Vương Trần Liễu đã giúp đỡ nhân dân vượt qua nạn dịch lớn, hỗ trợ người nghèo và xin triều đình miễn giảm sưu dịch, ổn định cuộc sống cho dân làng. Để tưởng nhớ công đức của Ngài, năm 1279 nhân dân Lai Xá đã tôn Đức Thánh An Sinh Vương làm Thành hoàng làng và thờ phụng tại đình cho đến ngày nay.
4. Lễ hội
Lễ hội truyền thống đình Lai Xá được tổ chức hằng năm từ ngày 15 đến ngày 18 tháng Hai âm lịch, trong đó ngày 15 tháng Hai là ngày chính hội, kỷ niệm ngày Đức Thánh An Sinh Vương về thăm làng. Cứ 5 năm một lần, địa phương tổ chức hội lớn với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc. Lễ hội không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với Thành hoàng làng mà còn góp phần gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của quê hương.
5. Giá trị di tích
Đình Lai Xá là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc của cộng đồng dân cư địa phương. Cùng với các di tích nổi tiếng khác trên địa bàn xã Hoài Đức, đình Lai Xá góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa của vùng đất Hoài Đức, đồng thời là điểm dừng chân ý nghĩa trên hành trình khám phá lịch sử, văn hóa và làng nghề truyền thống của du khách khi đến với địa phương. Với những giá trị đó, đình Lai Xá được xếp hạng di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 34VH/QĐ ngày 09/1/1990 của Bộ Văn hóa.
