Đình Cốc Hạ

Đình Cốc Hạ (còn gọi là Đình – Quán Cốc Hạ) tọa lạc tại thôn Cốc Hạ (nay là thôn Trung Hạ), xã Quảng Bị, thành phố Hà Nội. Ngôi đình là 1 trong 3 di tích thuộc quần thể di tích lịch sử đình, quán 3 thôn Kim Cốc (Cốc Thượng, Cốc Trung, Cốc Hạ). Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, Đình Cốc Hạ đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ký Quyết định số 1371/VH-QĐ ngày 03/08/1991 công nhận và xếp hạng là Di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia.

Đình Cốc Hạ là nơi thờ phụng hai vị Thành hoàng làng là Trình Xuân (người con cả) và Trình Diên (người con thứ hai). Hai vị là các danh tướng tài ba, con trai của Chiêu Dung Công chúa Lý Thị Ngọc. Theo thần phả và tài liệu lịch sử, vào thời đầu Công nguyên (năm 40 sau CN), đáp lời kêu gọi khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đánh đuổi quân xâm lược Đông Hán, sáu mẹ con bà Lý Thị Ngọc đã cùng trở về vùng đất Kim Cốc chiêu tuyển binh mã, rèn luyện nghĩa quân và lập nhiều chiến công hiển hách. Sau khi các vị hy sinh, nhân dân địa phương đã ghi nhớ công ơn sâu sắc, lập đền đình thờ phụng trọn đời với niềm tôn kính "Sinh vi tướng, tử vi thần".

Ngôi đình có lịch sử khởi dựng lâu đời từ thời nhà Tiền Lê (thế kỷ thứ X). Đình Cốc Hạ tọa lạc trên khu đất rộng rãi, thoáng mát bao gồm các hạng mục kiến trúc truyền thống theo kiểu chữ Đinh, sân đình rộng và hồ bán nguyệt. Trải qua thăng trầm thời gian, công trình luôn được chính quyền và nhân dân gìn giữ. Vừa qua, di tích đã được Nhà nước đầu tư dự án tu bổ, tôn tạo từ nguồn ngân sách Thành phố và Huyện, hoàn thành khánh thành và bàn giao đưa vào sử dụng đầu năm 2026, bảo đảm nguyên vẹn giá trị kiến trúc nghệ thuật truyền thống.

Không chỉ là trung tâm sinh hoạt tâm linh của cộng đồng, trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, đình Cốc Hạ còn là "địa chỉ đỏ" cách mạng, từng là nơi nuôi giấu cán bộ và tổ chức các lớp Bình dân học vụ.

Đình Cốc Hạ là không gian văn hóa trọng yếu gắn liền với Lễ hội truyền thống 3 thôn Kim Cốc, được tổ chức định kỳ 3 năm một lần vào các ngày 14, 15, 16 tháng 2 Âm lịch. Lễ hội diễn ra trang trọng với các nghi thức cổ truyền như tế lễ, rước kiệu liên thôn, dâng hương, cùng nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian và hát quan họ, thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".