Đình Cát Lễ

Đình Cát Lễ tọa lạc tại địa phận cổ có tên là xóm Cát Lễ, nay thuộc diện quản lý của thôn Năm Trại, xã Quốc Oai.

Nguồn gốc tên "Năm Trại": Đây là tên gọi hành chính xuất phát từ đặc trưng lịch sử của vùng lõi Sài Sơn. Xưa kia, để phục vụ, bảo vệ và canh tác nông nghiệp xung quanh khu vực núi Thầy linh thiêng, người dân đã lập ra các "Trại" (trại lính hoặc trại ấp làm nông). Trải qua thời gian, các trại quần tụ lại thành một thôn lớn lấy tên là thôn Năm Trại (tức là 5 trại xưa gộp lại). Đình Cát Lễ chính là ngôi đình chung, nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh lâu đời của người dân nơi đây.

Khác với các ngôi đình lớn ở trung tâm Sài Sơn thờ Thánh Từ Đạo Hạnh hay Tướng công Đỗ Cảnh Thạc, Đình Cát Lễ thờ Quan Nghè Phan Thế Hoan.

Thân thế: Cụ Phan Thế Hoan là một bậc đại khoa (đỗ Tiến sĩ, dân gian gọi tôn kính là Quan Nghè) dưới vương triều phong kiến Việt Nam.

Công trạng: Theo tư liệu và truyền thuyết địa phương, Ngài không chỉ là một vị quan chính trực, liêm khiết tại triều đình mà còn có công lao rất lớn đối với nhân dân vùng Cát Lễ, Năm Trại. Cụ là người đã tổ chức khai hoang lập ấp, dạy dân trồng trọt, mở mang tri thức (dạy chữ) và giữ gìn bờ cõi, bảo vệ cuộc sống bình yên cho xóm làng.

Tôn vinh: Sau khi Ngài mất, để tri ân công đức sâu dày "vừa là thầy, vừa là cha" của vùng đất này, nhân dân xóm Cát Lễ đã lập đình phụng thờ nghiêm trang, hương khói suốt nhiều thế kỷ.

Đình Cát Lễ mang nét đặc trưng của kiến trúc đình làng xứ Đoài, mộc mạc nhưng thâm nghiêm. Đình bao gồm các hạng mục cơ bản như Nghi môn (cổng đình), Sân đình, tòa Đại bái và Hậu cung. Mới đây, người dân đã góp công xây nhà thờ Mẫu ngay cạnh đình.