Đình Bặt Ngõ
Giới thiệu
Đình Bặt Ngõ thờ vị thành hoàng làng là Đặng Sỹ Đại vương (được tôn xưng là Đức Thánh Đệ Nhất). Đình Bặt Ngõ nằm theo hướng Đông Nam, có kiến trúc chữ đinh, Đại bái có 5 gian, di tích hiện còn lưu giữ được những di vật có giá trị như nhang án thời Lê, kiệu, hoành phi, bia, mâm bồng...
Thời Hùng Vương, ở Long Biên (Hà Nội bây giờ) có cụ Đặng Vận (dòng dõi Châm Anh ) lấy cụ là Tạ Thị Cẩn (cũng dòng dõi thi Lễ Châm Anh). Hai cụ cao tuổi mà vẫn chưa có con, đã nhận nuôi hai cháu trai gọi cụ là Bác ruột là ông Đặng Xã và ông Đặng Lang. Sau đó hai cụ lại sinh được người con trai là ông Đặng Sỹ. Ông Sỹ tướng mạo khôi ngô, ba tuổi biết lễ nghĩa, biết kính nhường, 13 tuổi đọc được các sách giáo khoa thư, biết võ nghệ nên nổi danh Thánh Đồng. Lớn tuổi ông đã hết lòng giúp đỡ nhân dân địa phương dạy dỗ dân, biết cương thường lễ nghĩa, biết chữ nghĩa. Ông đã gây được thuần phong mỹ tục và lập kỷ cương phong hóa mọi nơi nên nhân dân tôn ông là Châu trưởng. Tiếng hay vang đến Triều đình, Vua đã khen ngợi và phong tước cho cả ba ông, lại giao cho sứ mệnh đi các huyện ấp trong nước xem xét phong tục nhân dân và đặt trụ sở mọi nơi để tiện việc đi về làm công tác tuyên huấn giáo hóa nhân dân địa phương.
Khi đến trại Liên Bạt, các ông thấy sơn thủy hữu tình, liền đặt ngay trụ sở rồi hết sức quan tâm giáo hóa dân. Mới được một năm, dân trại đều vô cùng mến phục đức tài của các ông. Chợt có bảy quận là Châu Nhai, Đam Nhĩ, Thượng Ngô, Quảng Tín, Phiên Nguy, Mê Linh, Cửa Chân tù trưởng nổi loạn làm náo loạn dân sinh. Triều đình thấy ông Sỹ là người đức độ, phục vụ được người thì chắc rằng có thể dẹp giặc yên dân được. Vua liền phong cho ông làm thái thú và giao cho ông nhiệm vụ dẹp giặc. Ông bàn truyền lịch đi các quận huyện mộ binh sỹ - hàng vạn người đã hưởng ứng - thành lập quân đội, ông cho tiến quân thẳng đến quận Cửu châu và ra lệnh cho các tướng sĩ giữ thế thủ.
Từ khi ông làm thái thú hình sự dân sự trong châu ổn định dần, nhân dân được an cư lạc nghiệp. Ông mất ngày 15 tháng 2 âm lịch, thọ 70 tuổi.
Hằng năm, từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 3 Âm lịch, người dân nơi đây lại long trọng tổ chức Lễ Tế Tam vị Đại Vương và Hội rước Ba thôn để tưởng nhớ công ơn của các vị thành hoàng.
Đình Bặt Ngõ được UBND tỉnh Hà Sơn Bình cũ xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa năm 1988.
