Di tích Quán Ngự, xã Hát Môn
Giới thiệu
QUÁN NGỰ – DI TÍCH LỊCH SỬ, VĂN HÓA CẤP QUỐC GIA
Quán Ngự tọa lạc tại thôn Điền Hòa Cát, xã Hát Môn, thành phố Hà Nội. Đây là công trình tín ngưỡng dân gian có lịch sử lâu đời, thờ Bạch Hạc Tam Giang, vị thần được nhân dân tôn kính và phụng thờ qua nhiều thế hệ. Theo truyền tích, Bạch Hạc là người con thứ ba của Đào Công, có tài trí và võ nghệ, nhiều lần lập công đánh giặc, giữ yên bờ cõi. Trong trận chiến tại Hồng Châu, ông được nhà vua giao chỉ huy quân đội đánh dẹp giặc cướp và bắt được tướng Trương Dũng. Sau khi qua đời, ông được phong tước hiệu “Thổ Lệnh Khâm Sai Thống Quốc Trung Thành Đại Vương”, được giao trấn phủ vùng Phong Châu. Hình tượng Bạch Hạc Tam Giang vì thế trở thành biểu tượng của tinh thần hộ quốc, an dân trong tín ngưỡng dân gian địa phương. Dấu tích kiến trúc còn lại cho thấy Quán Ngự mang phong cách Lê – Nguyễn, phản ánh quá trình tồn tại và biến đổi của di tích qua nhiều thế kỷ. Di tích đã được tu bổ vào các năm 1987, 1990 và trùng tu, tôn tạo tổng thể năm 2020, góp phần bảo tồn không gian văn hóa truyền thống.
Quán Ngự có mối liên hệ với truyền thống Lục Giáp, cùng các làng trong khu vực duy trì tín ngưỡng thờ Bạch Hạc Tam Giang. Hằng năm, lễ hội được tổ chức vào mùng 7 và mùng 8 tháng Ba âm lịch, với các hoạt động văn hóa truyền thống; lễ rước kiệu được tổ chức định kỳ ba năm một lần, thể hiện ước vọng quốc thái dân an, mùa màng thuận lợi, cuộc sống ấm no.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, Quán Ngự được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 2037-VH/QĐ ngày 30/12/1991 của Bộ Văn hóa.
