Đền Cống Hạ, thôn Đặng, xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội

Đền Cống Hạ thuộc thôn Đặng, xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội. Đền ngoảnh hướng Đông Bắc, trông ra một hồ nước lớn, xung quanh đền là vườn cây tạo cho khu di tích có dáng vẻ tôn nghiêm, cổ kính.

Ngôi Đền được xây dựng vào thời Nguyễn nhưng lại tiếp thu được nhiều yếu tố kiến trúc độc đáo của thời Lê. Năm 2023 – 2025 di tích được tu bổ, tôn tạo khang trang tuy nhiên vẫn giữ được nét nghệ thuật kiến trúc xưa.

Đền kiến trúc kiểu chữ đinh, gồm hạng mục đại bái, ống muống và gian hậu cung. Nhà Đại bái gồm 5 gian hai dĩ, nhà làm kiểu 4 mái. Hai đầu nóc đắp con kìm đuôi cong cách điệu, dáng nhà lùn mang phong cách thời hậu Lê, gợi ta nhớ tới bóng dáng ngôi nhà sàn của người Việt cổ.

Đền thờ một vị tướng thời Trần Thông, hiệu là Đôn Ngưng, đánh giặc Nguyên Mông dưới triều Trần Nhân Tông. Đền Cống Hạ là một điểm quân tướng dừng chân nghỉ ngơi luyện tập trước khi đi đánh quân Ô Mã Nhi và giành thắng lợi lớn. Cống Hạ là nơi ông Đôn Ngưng sau khi thắng trận trở về xây dựng đồn binh và khao quân ban thưởng những người có công với ông và theo tương truyền nơi đây ông đã mất. Để tưởng niệm người anh hùng có công với nước với dân, nên nhân dân, Cống Hạ xây đền thờ để đời đời hương hoa.

Trải qua thời gian dài tồn tại đền Cống Hạ còn bảo lưu được nhiều di vật quý hiếm như: 02 đạo sắc phong Nam Cảnh Thịnh Thứ 4 và Khải Định Thứ 9, Tượng ngài, Hoành phi, đôi Hạc, bộ đỉnh, Ngựa, kiếm… góp phần nêu cao niềm tự hào của dân làng. Thông qua việc tìm hiểu và thưởng thức giá trị nghệ thuật của ông cha ta thời trước, những hiện vật đó có tác dụng nâng cao nhận thức về cái đẹp với những người đang sống, giúp họ càng tăng thêm quý trọng gìn giữ những tinh hoa của ông cha ta để lại. Những hiện vật thờ ở Đền Cống Hạ là các tư liệu vô giá của các thời Lê, Nguyễn để chúng ta ngày nay hiểu biết tường tận về tài năng sáng tạo, trình độ xã hội nền sản xuất và ý thức xã hội ở thời trước. trạng thái bảo quản di tích. Các di vật quý được bảo quản cẩn thận, hàng ngày có cụ từ trông nom hương khói, quét dọn, các đồ thờ bài trí đẹp mát, vào đền rất trang nghiêm.

Với những giá trị về kiến trúc, nghệ thuật tiêu biểu, Đền được UBND thành phố xếp hạng di tích lịch sử cấp Thành phố theo Quyết định số 664/QĐ-UBND ngày 30/6/1998.