Đền Vĩnh Mộ

Đền Vĩnh Mộ là một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ, tọa lạc trên một gò đất cao ở đầu làng Vĩnh Mộ, gần sông Nhuệ, nay thuộc thôn Phúc Đậu, xã Thượng Phúc, thành phố Hà Nội. Đền là nơi thờ Thánh Mẫu Quỳnh Hoa Công chúa, thuộc loại hình di tích kiến trúc nghệ thuật dạng đền.

            Theo truyền tích, thuở sơ khai, đền được dựng khá đơn sơ bằng tre, tranh và các vật liệu sẵn có. Đến thời Lý, nhân dân ba làng Vĩnh Mộ, Cổ Chất và Phượng Cù đã cùng đóng góp công sức, tiền của xây dựng thành ngôi miếu thờ Bà. Sang thời Lê, miếu Thánh Mẫu được tôn tạo và được triều đình ghi nhận công trạng của Bà, ban sắc phong thần, góp phần khẳng định vị trí của di tích trong đời sống tín ngưỡng của cộng đồng.

            Đền hiện có kiến trúc theo kiểu chữ Đinh, gồm 3 gian Tiền tế và 1 gian Hậu cung. Tòa Tiền tế nổi bật với các mảng chạm khắc và trang trí hình Long, Ly, Quy, Phượng tại các trụ kết; hai mảng tường lửng được đắp nổi hình Thanh Long và Bạch Hổ. Bên trong đặt nhang án chạm nổi hình rồng, trên đặt bài vị thờ Thánh Mẫu Quỳnh Hoa. Hậu cung là không gian tôn nghiêm, nơi thờ phụng Thánh Mẫu, đồng thời lưu giữ thần phả, sắc phong và nhiều hiện vật có giá trị của di tích, tiêu biểu là 3 đạo sắc phong và tượng Thánh Mẫu Quỳnh Hoa Công chúa.