Chùa Xuân Canh (Quan Âm tự)

Chùa Quan Âm (còn có tên gọi là chùa Thượng Lão). Căn cứ vào tấm bia đá “Quan âm tự bi” có niên đại Vĩnh Trị thứ 5 (1680) cho biết chùa có niên đại xây dựng sớm. Chùa trùng tu lớn vào năm Khải Định thứ 5 (1920).  Trước đây, chùa nằm ở bãi Quan Âm, cách địa điểm ngày nay khoảng 400m. Hiện tại ở đó vẫn còn 2 tháp mộ cổ. Ngôi chùa cũ có quy mô kiến trúc lớn nổi tiếng một vùng. Trải qua nhiều lần tu bổ, lần gần đây nhất là năm 2012 - 2014, chùa được trùng tu ngôi tam bảo, các hạng mục nhà Tổ, nhà Mẫu, Tam quan. Mặt bằng quy hoạch của chùa vẫn còn khá hoàn chỉnh với các kiến trúc chính gồm: Cổng, chùa chính, nhà Mẫu, nhà Tổ và nhà khách. Tam quan chùa mới được phục dựng hoàn toàn bằng gỗ với 4 cột to vững chãi chia 3 cửa đi vào cõi thiền. Cửa lớn làm cao và rộng hơn hai cửa bên, trên mỗi cửa làm mái lợp ngói mũi hài, cuốn đao cong 4 góc. Trên nóc mái trang trí các linh vật như rồng, lân, phượng sống động đẹp mắt. Bộ cánh cổng chắc chắn làm lối thượng song hạ bản, trên mỗi cánh được chạm hoa cúc, hoa sen, chữ triện, bánh xe luân hồi nhà Phật…Chùa chính bố cục hình chữ “đinh” gồm tiền đường, thiêu hương và thượng điện. Tiền đường được làm 5 gian 2 dĩ, lối đầu hồi bít đốc tay ngai có trụ biểu, mái lợp ngói ta, bờ nóc trang trí hoa chanh, chính giữa bờ nóc đắp nổi 4 chữ “Quan Âm cổ tự”, hai đầu đốc đắp đầu kìm. Trước gian giữa chùa có tấm chiếu đá trang trí như một hồ sen với văn mây sóng nước và chữ “vạn” chính giữa. Trang trí trên kiến trúc chủ yếu là hoa văn lá lật, soi gờ kẻ chỉ, riêng các đầu dư trang trí rồng. Thượng điện nối với tiền đường chạy dọc tạo mặt bằng chữ “đinh” với 3 gian 1 dĩ, xây lối đầu hồi bít đốc. Các bộ vì làm lối giá chiêng chồng rường hạ kẻ gối tường, trang trí hoa lá cách điệu… Bên trong xây bệ giật cấp để bài trí tượng thờ. Thượng điện chùa Quan Âm có đủ các bộ tượng như Tam thế, A Di Đà, Quan Âm, Ngọc Hoàng, Cửu Long. Ngoài ra còn có bộ tượng Hộ pháp, Đức ông, Thánh Tăng… Nhà Mẫu, nhà Tổ được xây dựng phía sau Tam bảo gồm 7 gian lối tường hồi bít đốc tay ngai. Hệ thống cửa bức bàn chắc khỏe, mái lợp ngói mũi hài, nền lát gạch. Bên trong bài trí tượng Mẫu, tượng Tổ. Bên trái thượng điện là nhà khách 3 gian. 

Chùa lưu giữ được một số di vật tượng thờ quý giá mang giá trị nghệ thuật cao: gần 40 pho tượng Phật, 3 pho tượng Mẫu và 3 pho tượng Tổ. Khối lượng di vật đá ở chùa Quan Âm còn lại khá đồ sộ và bao gồm nhiều loại hình: bia đá, phù điêu đá và nghê đá. 13 tấm bia đá trong đó có những tấm bia cổ như bia niên hiệu Vĩnh Trị thứ 5 (1680); 2 bia niên hiệu Chính Hòa thứ 13,14 (1692 - 1693); 4 bia niên hiệu Vĩnh Thịnh (1709, 1710, 1707, 1720); 1 bia niên hiệu Chính Hòa thứ 19 (1698) và một số bia không ghi niên đại… 4 bức phù điêu đá, trong đó có hai bức nằm ở mặt sau của hai tấm bia Chính Hòa. Các bức phù điêu đều tạc hình của các vị hậu thần có nhiều công đức với chùa. Hai nghê đá tuy không nguyên vẹn song những gì còn lại cho thấy những di vật này được tạo tác khá tỉ mỉ, công phu. Đôi nghê mang đậm nét phong cách mỹ thuật thế kỷ XVIII. Một chuông đồng “Quan Âm tự chung” có niên hiệu Minh Mệnh thứ 20 (1839) cùng nhiều đồ thờ khác như án gian, cửa võng, bình hương…Đình - chùa Xuân Canh được Bộ Văn hóa - Thông tin nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích Lịch sử nghệ thuật cấp Quốc gia tại Quyết định số 06/2000/QĐ-BVHTT ngày 13/4/2000.