Chùa Tự Khoát (Hưng Phúc tự)

Chùa Tự Khoát tên chữ là Hưng Phúc Tự, tọa lạc tại thôn Tự Khoát, xã Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Là nơi gắn với việc tu hành của hai công chúa thời Lý. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Chùa có từ đời nhà Lý. Tương truyền vào thời Lý có hai bà công chúa là Từ Thục và Từ Huy đi qua làng Tự Khoát, lấy đỉnh Trúc Lĩnh làm chốn nghỉ chân. Thấy dân làng nơi đây đói khổ, lại thiếu ruộng đất làm ăn, hai bà đã xuất tiền bạc mua thóc gạo cho người nghèo và triệu tập họ khai hoang để có đất cày cấy. Hai bà còn tận dụng tài nguyên núi trúc bạt ngàn của nơi đây, tổ chức mọi người đẵn trúc để đan lát đồ dùng và bán. Nghề đan lát của nhân dân trong làng cũng bắt đầu từ đó. Hai công chúa xây dựng am Đông Phù ở làng Đông Phù rồi ở đó, ngày đêm hương khói niệm Phật, cầu cho nhân dân trong vùng được ấm no hạnh phúc. Do không nghe lệnh vua cha về cung gả cho quan lang ở biên giới, nhà Vua đã cho người đốt am Đông Phù. Nhân dân đón hai bà về làng Tự Khoát, dựng lại am trên núi Trúc rồi mở mang thành chùa Tự Khoát.

Chùa có nhiều kiểu kiến trúc khác nhau, gồm tam quan, tiền đường, nhà thiêu hương, hậu cung, nhà Tổ, nhà khách. Toàn bộ kiến trúc được bố trí hài hòa trong khuôn viên khép kín, trên khu đất cao và rộng rãi,Tam quan chùa có kết cấu vô cùng khác biệt và mới lạ. Chính giữa là một ngôi nhà vuông, bốn mặt mở 4 cửa vòm lớn. Phần trên bốn góc của ngôi nhà này là 4 bông hoa sen đắp bằng vữa. Một tháp hình bát giác được xây trên đỉnh ngôi nhà vuông. Tháp có 4 tầng, đỉnh tháp là 1 bông sen đội nậm rượu, hai bên cửa giữa lại có 2 nhà vuông nhỏ hơn và có 2 tầng. Tam quan còn có 2 cột trụ ở hai bên ngoài cùng và đỉnh trụ đắp 4 chim phượng kết hình trái giành, đi qua tam quan là một khoảng đất rộng dẫn đến chánh điện, được kết cấu theo hình chữ “Công”. Tiền đường được trang trí công phu với những bức chạm rồng, phượng, long mã cũng như người bơi thuyền, múa hát. Nhà thiêu hương nối liền tiền đường với hậu cung, Nhà Tổ và Nhà khách.