Chùa Tử Dương

1. Loại hình và Xếp hạng: Là di tích Kiến trúc Nghệ thuật cổ. Được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thông tin và Thể thao ký Quyết định số 138/QĐ công nhận và xếp hạng là Di tích cấp Quốc gia vào ngày 31/01/1992.

2. Nhân vật thờ phụng và Giá trị lịch sử

• Thờ phụng tại Chùa: Chùa Long Khánh là nơi thờ Phật theo truyền thống Đại thừa Bắc tông, với hệ thống tượng Phật khá đầy đủ và sắp xếp khoa học (Phật Tam thế, A Di Đà, Thích Ca sơ sinh, Thích Ca nhập Niết bàn, Quan Âm, Ngọc Hoàng...).

3. Đặc điểm Kiến trúc - Nghệ thuật

• Chùa Long Khánh: Nằm chung khu đất, phía sau đình, cổng mở hướng Tây.

  • Bố cục: Đại bái và Tam bảo kết cấu chữ Công (I), Điện Mẫu kết cấu chữ Đinh (J), cùng nhà tổ, nhà khách tạo thành hình chữ U.

  • Kiến trúc: Đại bái 7 gian, vì kèo kiểu "quá giang trốn trụ", bào trơn đóng bén, chạm khắc hoa lá cách điệu, chữ triện mang phong cách thời Nguyễn muộn, vật liệu gỗ lim, sến, táu bền vững.

4. Hệ thống Di vật, Cổ vật

• Tại Chùa: Hệ thống 42 pho tượng (có 3 pho tượng gỗ đắp tạc thời Nguyễn: Thích Ca nhập Niết bàn, A Di Đà, Tuyết Sơn). Di vật đặc biệt quý giá là chiếc Nhang án gian (chấp tải) làm năm Cảnh Hưng 22 (1761) chạm trổ "lưỡng long tranh châu" tinh xảo mang mô-típ thời Lê - Mạc, và Quả chuông đồng đúc năm Cảnh Thịnh thứ 2 (1794) đời Tây Sơn.

5. Công tác bảo vệ và Khoanh vùng di tích

• Theo biên bản ngày 28/12/1991 và bản đồ địa chính, toàn bộ cụm di tích Đình và Chùa Tử Dương được khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt:

  • Khu vực bảo vệ (Khu vực I - Bất khả xâm phạm): Gồm toàn bộ các thửa đất số 444, 445, 446, 441, 440, 439, 436, 435. Ranh giới: Đông giáp các thửa 448, 437, 438, 433; Tây giáp đường ngõ cổng đá và một phần các thửa 449, 450, 491, 490; Nam giáp ngõ ba đường làng và thửa 492; Bắc giáp đường ngõ chùa và các thửa 355, 361, 362, 365.

  • Khu vực điều chỉnh xây dựng (Khu vực II): Gồm các thửa 444, 445, 446, 441, 440, 439, 435, 449, 450, 491, 490, 355, 361, 362, 365. Bất cứ hoạt động xây dựng nào tại đây đều phải xin phép UBND tỉnh và có ý kiến của Bộ/Sở Văn hóa.

• Việc quản lý, tu bổ và sử dụng di tích phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Pháp lệnh bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử văn hóa.