Chùa Phù Xá Đoài

Thôn Phù Xá Đoài, xã Nội Bài, thành phố Hà Nội

          Chùa có tên chữ là “Phúc Lâm tự”, qua văn bia, chuông và hệ thống tượng pháp có thể thấy chùa được xây dựng từ sớm, được đại tu giữ lại kiến trúc như hiện nay là từ thế kỷ XIX.

Chùa được xây dựng theo hướng nam – tây nam, bố cục mặt bằng theo kiểu chữ Công. Tòa Tiền đường liên kết với Thượng điện bằng hệ Thiêu hương. Tiền đường 7 gian, làm kiểu kiến trúc đầu hồi, bít đốc tay ngai, thò trụ biểu phía trước. Thiêu hương có 3 gian với 2 vì kèo, 8 cột . Thượng điện có 3 gian, 4 vì kèo, 16 cột, thiết kế thượng giá chiêng, hạ kẻ bẩy gối cột gối tường. Phía sau chàu chính là nhà mẫu có 5 gian đầu hồi bít đốc.

Chùa Phù Xá Đoài có hệ thống tượng tương đối đầy đủ và phong phú chất liệu tượng đất và tượng gỗ có niên đại thế kỷ XIX.

Ở Tiền đường có các nhóm tượng:

+ Nhóm tượng Kim cương: 8 pho

+ Nhóm tượng Đức Ông – Thánh Tăng: 2 pho

+Khuyến Thiện – Trừng Ác: 2 pho

+ Tương Bồ tát: 4 pho

Tam bảo và thượng điện:

+ Tượng Cửu Long

+ Tượng Ngọc Hoàng, Phạm Thiên, Đế Thích: 3 pho

+ Tượng Thích Ca Sơ Sinh

+ Tượng Thích Ca Hành đạo và tượng Bồ tát

+ Tượng A Di Đà, Quan Âm, Thế chí

+ Tượng Thập điện Diêm vương

+ Tượng tam thế

+ Tượng Quan Âm Chuẩn đề và Quan Âm tống tử

+ Tượng Văn Thù và Phổ Hiền

+ Tượng Thổ Công, Thần Đất

+ Tượng hậu: 2 pho

+ Tượng Mẫu

+ Tượng tổ

          Trang trí nghệ thuật ở chùa ít và đơn giản, các cấu kiện kiến trúc làm kiểu bào trơn, đóng bén, một số soi gờ. Nổi bật là cửa võng được chạm nổi sơn son thếp vàng, chính giữa là hình hổ phù, hai bên là  2 ô tả phượng vờn mây. Phía dưới là hình ảnh lưỡng long chầu nguyệt với thân rồng được tả cuộn sinh động, ngoài diềm có lá cuốn cúc dây… mang đậm phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.

          Chùa Phù Xá Đoài được xếp hạng là di tích quốc gia tại Quyết định số 2009/QĐ ngày 15/11/1991 của Bộ Văn hóa thông tin và thể thao.