CHÙA KHÊ HỒI

Chùa Khê Hồi, tên chữ là Hoa Lâm Tự, tọa lạc tại thôn Khê Hồi, xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội. Chùa nằm ở khu vực đầu làng Khê Hồi, liền kề Đình Khê Hồi, tạo thành một không gian kiến trúc tín ngưỡng – tôn giáo truyền thống gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của cộng đồng dân cư địa phương. Theo địa danh lịch sử trước đây, khu vực này thuộc xã Hà Hồi, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội.

Theo các tư liệu nghiên cứu về Phật giáo, chùa Khê Hồi được dựng vào thời Lê - Trịnh. Một tấm bia có niên hiệu Gia Long Thứ 13 (1814) cho biết chùa được Hòa thượng Từ Niệm tiến hành trùng tu. Hòa thượng Từ Niệm Tịch Chiếu, họ Đỗ, quê huyện Thường Tín, xuất gia từ nhỏ và là người có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành, phát triển dòng truyền thừa Lâm Tế Liên Phái tại khu vực.

Về giá trị lịch sử – văn hóa, chùa Khê Hồi không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân và Phật tử địa phương mà còn là một địa điểm có giá trị nghiên cứu về lịch sử Phật giáo và sự phát triển của sơn môn Lâm Tế Liên Phái ở khu vực Bắc Bộ. Chùa cùng với Đình Khê Hồi tạo thành một quần thể di tích có giá trị về lịch sử, kiến trúc và văn hóa, phản ánh truyền thống sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng làng xã vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Đặc biệt, chùa có vườn tháp gắn với lịch sử các thế hệ tăng ni, thiền sư tu hành tại đây. Một số tài liệu nghiên cứu về làng Khê Hồi ghi nhận chùa là một trong những địa điểm có vị trí quan trọng trong hệ thống chùa thuộc sơn môn Lâm Tế Liên Phái.

Trong đời sống hiện nay, chùa Khê Hồi tiếp tục là cơ sở Phật giáo trên địa bàn xã Hồng Vân. Chùa tổ chức các hoạt động Phật giáo, sinh hoạt tín ngưỡng và là nơi nhân dân, Phật tử đến lễ Phật, tu học. Năm 2026, lãnh đạo xã Hồng Vân đã đến thăm, chúc mừng và tặng quà Ni sư Thích Đàm Hà, trụ trì chùa Khê Hồi nhân dịp Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570; chùa cũng là nơi tổ chức hạ trường và đón các hoạt động liên quan đến Phật giáo.

Với lịch sử hình thành lâu đời, giá trị về lịch sử Phật giáo, mối liên hệ với sơn môn Lâm Tế Liên Phái cùng không gian kiến trúc gắn kết với Đình Khê Hồi, Chùa Khê Hồi là một thành tố quan trọng trong hệ thống di sản văn hóa, tín ngưỡng – tôn giáo của xã Hồng Vân.