Chùa Đồng Sơn (Linh Sơn Tự)

Chùa Đồng Sơn (Linh Sơn tự) xếp hạng cấp Thành phố tại Quyết định số 95/QĐ-UBND ngày 07/01/2019 của UBND thành phố Hà Nội

1. Giới thiệu tổng thể di tích
Chùa Đồng Sơn được xây dựng trên khu đất cao ráo, thoáng mát ngay sát đình Đồng Sơn trong khu vực cư trú của làng. Nhân dân địa phương cho biết xưa kia đình - chùa thôn Đồng Sơn có qui mô rộng lớn. Tuy nhiên do thời gian và sự biến thiên của lịch sử, qua các cuộc chiến tranh giữ nước của dân tộc, đình - chùa của làng đã bị phá hủy. Căn cứ dấu tích và qui mô kiến trúc cùng hệ thống di vật hiện còn có thể nhận định ngôi chùa được khởi dựng vào thời Nguyễn.
Ngôi chùa đã qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa, kết quả kiến trúc hiện nay mang dấu ấn của lần trùng tu lớn vào năm 2001. Tổng thể mặt bằng các công trình kiến trúc gồm: Tam quan, Tiền đường, Thượng điện, Nhà Mẫu.
2. Mô tả kiến trúc
2.1. Tam quan
Tam quan chùa được xây dạng chồng diêm hai tầng 8 mái ngói giả ống, đỉnh nóc mái trên đắp đôi rồng chầu vào nhau, 8 đầu đao gắn hình rồng lá cách điệu. Ngăn cách giữa tầng mái trên và tầng mái dưới là bức đại tự đề 3 chữ
Hán: Linh Sơn tự, phía dưới cổng xây cuốn vòm, hai bên đắp câu đối đã bị mờ. Hai bên không xây cổng phụ mà xây hai bức tường lửng nối liền với tường bao của chùa.

2.2. Tiền đường
Qua tam quan là khoảng sân rộng lát gạch vuông đỏ ta bước lên tòa tiền đường chùa Đồng Sơn. Tiền đường nhìn từ ngoài vào làm dạng chồng diêm 2 tầng mái. Tầng mái dưới chính là phần hiên phía trước và hai bên hồi nhà, nhưng vào bên trong là một nếp nhà gồm 3 gian, 2 đĩ, mái lợp ngói ta. Riêng phần mái hiên được đổ bê tông dẫn ngói bên ngoài. Đinh nóc mái gắn hai đàn rồng, 4 góc đao gãn rông lá cách điệu. Bộ khung làm bằng gỗ gồm 4 bộ vì kết cấu kiểu «thượng giá chiêng hạ kẻ ngồi bẩy hiên» trên hai hàng chân cột, nền lát gạch vuông đỏ. Phía trước mở 3 cửa cánh hình chữ nhật làm kiểu ván bưng, hai gian hồi trổ cửa sổ chữ « Thọ » nhằm tạo sự thông thoáng và tăng ánh sáng trong nhà.
Phần trang trí chủ yếu tập trung trên các con rường, câu dầu và hai cốn tiếp giáp với tòa thượng điện các họa tiết như: tứ quí, lá lật, văn triện, gờ chi... mang tính chất điểm xuyết tạo sự mềm mại cho kiến trúc.
2.3. Thượng điện
Thượng điện: gồm 2 gian dọc nằm ở phía sau tiền đường tạo thành hình chữ « đinh ». Nhà xây dạng tường hồi bít đốc, mái ngói ta. Bộ khung gồm 3 bộ vì bê tông giả gỗ kết cấu kiểu "kèo cầu quá giang trốn cột", hai dầu gác trực tiếp lên tường bao, nên lát gạch đỏ. Không có trang trí hoa văn trên kiến trúc tòa thượng điện.
2.4. Nhà mẫu
Nhà mẫu nằm ngay phía bên phải chùa, gồm 3 gian, xây gạch, bên trong đổ mái bằng, mặt ngoài lợp ngói, phía trước là khoảng hiên rộng, mở 3 cửa ra vào làm kiểu cánh chữ nhật gắn bản lề, lát gạch men.
2.5. Nhà ngang
Nhà ngang nằm phía hơi chếch ra phía sau bên phải tòa tiền đường gồm 3 gian, xây gạch, mái lợp ngói tây, nền lát gạch vuông. Bộ khung gồm 4 bộ vì gỗ kết cấu đơn giản.
3. Bài trí đồ thờ trong di tích
Tại tòa Thượng điện xây bục cao làm nơi đặt các lớp tượng Phật
- Lớp thứ nhất: Ba pho Tam Thế

- Lớp thứ hai: Tượng A Di Đà - Nhị vị Bồ tát

- Lớp thứ ba: Tượng Thích Ca niệm hoa

- Lớp thứ 4: Tượng A Di Đà- Ngọc Hoàng - Quan Âm Nam Hải
- Lớp thứ 5: Tòa Cửu Long - Văn Thù - Phổ Hiền
Hai bên hồi thượng điện bài trí tượng Thổ Địa và Giám Trai
Hai gian hồi tiền đường bài trí tượng Khuyến Thiện, Trừng Ác, Đức Ông, Thánh Tăng cùng một số di vật khác.
Ngoài hệ thống tượng Phật, trên các gian đều treo hoành phi, cửa võng, đối, bên dưới đặt hương án bài trí các đồ thờ như lọ hoa, bát hương, mâm g, chân đèn...