Chùa Cổ Giang

Chùa Cổ Giang còn có tên chữ là Hồng Ân tự, thuộc địa phận thôn Cổ Giang, xã Lệ Chi, huyện Gia Lâm. Nay là thôn Cổ Lâm, xã Thuận An, thành phố Hà Nội.

Tấm bia "Bản xã tốc ký" (Bia ghi giao ước của bản xây dựng ngày mùng 07 tháng 4 năm Chính Hòa thứ 14 (1693) cho biết: chùa Cổ Giang được khởi dựng từ thời Lê, do Bà Nguyễn Thị Mai hiệu là Diệu Trí là người có lòng thiện, tôn sùng đạo phật đã tự bỏ ra 60 mảnh ruộng và 100 quan tiền giúp cho bản xã và mong được lập hậu Phật. Mọi người trong xã cùng đồng lòng bầu bà làm hậu phật. Các kỳ cúng giỗ theo như nghi lễ, để điều ước này mãi mãi không dứt, cùng lập bia đã ghi lại sự việc". Một tấm bia khác “Hậu phật bi ký” (Bia ghi chép hậu phật) dựng ngày lành tháng 9 niên hiệu Chính Hòa năm thứ 23 (1702), cho biết thêm việc tu tạo tượng Phật và xây dựng hành lang tại chùa: “... Nay thấy người trong xã là Nguyễn Thị Hà, hiệu là Diệu Tĩnh, là người nghĩa tình, một lòng theo đạo của các tín vãi bỏ tiền ra công đức, trước là để tu tạo tượng phật, sau là để xây hành lang. Bà đã cúng 4 thửa ruộng 6 sào rưỡi. Bản xã nhận ruộng đó và hứa lập bà là hậu phật, đến ngày giỗ và các kỳ tiết lễ được bản xã cúng tế,...". Từ đó về sau, chùa được trùng tu sửa chữa nhiều lần với nhiều hạng mục khác nhau.

Chùa nằm về phía đông nam của thôn, có kết cấu kiến trúc kiểu chữ “đinh” gồm tiền đường và thượng điện.

Hệ thống tượng Phật điện gồm:

Trên cùng là bộ tượng Tam Thế Phật. 

Hàng thứ hai là pho tượng Văn Thù, Di Đà, Phổ Hiền.

Hàng thứ ba là pho tượng An Nan, Thích Ca, Ca Diếp.

Hàng thứ tư là pho tượng Tuyết Sơn, Chuẩn Đề, Di Lặc.

Hàng thứ năm là pho tượng Phạm Vương, Tòa Cửu Long, Đức Thích Ca.

Chùa Cổ Giang hiện còn bảo lưu được nhiều di vật: bia đá, hệ thống tượng tròn, mỗi pho tượng mang một phong cách riêng, được tạo tác tỉ mỉ, công phu, chau chuốt, có giá trị thẩm mỹ cao... Mỗi di vật đều có những giá trị sử liệu nhất định về văn hóa, nghệ thuật qua từng thời kỳ, tạo nên sự linh thiêng diệu kỳ cho ngôi chùa.

Chùa Cổ Giang đã được UBND thành phố Hà Nội ra Quyết định xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật năm 2008.